Giao tiếp hiệu quả - Chìa khóa thành công trong công việc của tương lai

11/02/2019

Những công việc của tương lai có thể chưa xuất hiện, nhưng chắc chắn rằng khả năng giao tiếp xã hội sẽ là phần không thể thiếu.

Giáo dục là cách chúng ta chuẩn bị cho tương lai. Theo quan điểm truyền thống, điều đó bao gồm trau dồi những kiến thức và kỹ năng, như năm nào các nhà thám hiểm tìm ra châu Mỹ, cho đến cách vận dụng các phép nhân-chia để giải một bài toán.

Ngày nay, các chương trình học đã thay đổi để phù hợp với thế giới hiện đại, thu hút học sinh hơn với những môn học như lịch sử văn hóa, tin học đại cương hay các ngôn ngữ lập trình. Tuy nhiên, những thách thức mà con cháu chúng ta sẽ phải đương đầu sẽ rất khác so với thế hệ hiện tại.

Rất nhiều kiến thức được dạy trong nhà trường sẽ không còn phù hợp vào lúc học sinh tốt nghiệp. Những công việc được coi là “có giá” sẽ đứng trước nguy cơ bị tự động hóa. Từ những lý do trên, chúng ta cần xem xét lại cách chúng ta chuẩn bị cho con cái cho tương lai sắp tới.


Thấu hiểu các Hệ thống

Những gì ở chúng ta được học ở trường vẫn cố định suốt những năm qua, và chúng ta được đánh giá dựa trên khả năng ghi nhớ những kiến thức đó. Nhưng tốc độ phát triển nhanh chóng của tri thức và công nghệ đồng nghĩa với việc những kiến thức tại trường lớp nếu không được cập nhật sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu.

"Để chuẩn bị cho tương lai, ta cần tăng cường khả năng học tập và thích ứng với sự thay đổi."

Công nghệ máy tính của tương lai cũng sẽ rất khác với những gì chúng ta biết ngày nay. Theo các nhà khoa học, máy tính của tương lai sẽ không còn dựa trên những số 0 và 1 của hệ nhị phân, mà sẽ dựa vào lý thuyết vật lý lượng tử, hay mô phỏng theo chính bộ não của con người.

Sự biến đổi không ngừng của các phát kiến công nghệ đòi hỏi thế hệ sau phải học tập, phát triển những kiến thức và kỹ năng phù hợp nếu không muốn bị bỏ lại phía sau. Những công việc mang tính lặp lại, như công nhân lắp ráp dây chuyền hay người phục vụ bàn sẽ bị nhanh chóng thay thế bởi robot trong tương lai. Vì vậy, điều cần thiết để chuẩn bị cho tương lai là phát triển khả năng học tập và thích ứng với sự thay đổi.


Sự Thấu cảm là Lợi thế của Con người

Không chỉ dừng lại ở những công việc mang tính lặp lại, những cỗ máy cũng đang dần thay thế con người trong những việc đòi hỏi kỹ năng cao, như phân tích y tế hay nghiên cứu về luật. Tuy nhiên, vẫn có những công việc mà con người không thể bị thay thế. Khả năng tiếp nhận và chia sẻ cảm xúc, duy trì quan hệ xã hội phức tạp, hay khả năng sinh sản, là một số trong nhiều trường hợp mà con người có thể phối hợp với nhau tốt hơn bất cứ cỗ máy nào.

Khi các cỗ máy thiếu khả năng liên hệ về mặt tình cảm, xã hội với con người, điều đó cũng có nghĩa rằng chúng sẽ không có khả năng thiết kế những sản phẩm hay dịch vụ để đem lại lợi ích và trải nghiệm tốt nhất cho con người. Tư duy thiết kế sẽ là một kỹ năng được săn đón những năm sắp tới, khi mà các quy trình sản xuất cơ bản đã được tự động hóa.

Một ví dụ cho sự thay đổi này là mạng lưới Internet chúng ta vẫn sử dụng hàng ngày. Trong giai đoạn đầu phát triển, Internet là lĩnh vực yêu cầu kỹ thuật rất cao. Bạn phải là một kỹ sư lập trình có trình độ mới có thể thiết kế và quản lý một website. Ngày nay, những trang web có thể được những học sinh cấp 3 tạo ra dễ dàng, và giá trị của một trang web cũng đến từ phần thiết kế giao diện sao cho phù hợp với trải nghiệm người dùng.


Khả năng Truyền đạt những Ý tưởng

Một xu hướng trong giáo dục ta thấy gần đây là sự chú trọng vào các môn học STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, và Toán). Sự thành thục trong những bộ môn này là cần thiết để học sinh hiểu hơn về thế giới xung quanh chúng. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều sinh viên tốt nghiệp từ các lĩnh vực STEM gặp khó khăn khi tìm những công việc tốt. Mặt khác, khả năng giao tiếp và truyền đạt ý tưởng ngày càng được đánh giá cao và được các tập đoàn lớn “săn đuổi”.

Một trường hợp điển hình là Amazon, một trong những tập đoàn sáng tạo và hiểu về công nghệ nhất thế giới. Một trong những yếu tố làm nên thành công là văn hóa viết (writing culture) của họ. Amazon tin vào tầm quan trọng của khả năng truyền đạt đến mức kỹ năng viết tốt là một phần thiết yếu để xây dựng một sự nghiệp ở công ty này.

Jeff Bezos - Giám đốc điều hành của Amazon

Ta sẽ hiểu rõ hơn vì sao khi xem xét mô hình kinh doanh của Amazon. Để làm ra những sản phẩm với tính năng vượt trội, các kỹ sư cần làm việc sát sao với bộ phận thiết kế, marketing, các giám đốc kinh doanh và rất nhiều người khác. Việc phối hợp rất nhiều các hoạt động khác nhau, đòi hỏi việc giao tiếp giữa các phòng ban phải rõ ràng, thông suốt, để tất cả cùng hướng đến mục tiêu tạo ra những trải nghiệm cụ thể và chất lượng tới khách hàng.

Cho nên, dù việc trau dồi kiến thức qua các môn học kỹ thuật như Toán và Khoa học rất quan trọng, học sinh cũng cần rèn luyện thêm khả năng truyền đạt qua các môn như Lịch sử, Văn học hay Triết học.


Phối hợp và Làm việc theo Nhóm

"Phối hợp nhóm sẽ dần trở thành một lợi thế cạnh tranh khi thế hệ trẻ ngày nay lớn lên và bắt đầu tham gia vào lực lượng lao động."

Việc học ở trường, theo truyền thống, vẫn đặt trọng tâm vào thành tích cá nhân. Học sinh phải tự ôn bài ở nhà, sau đó đến trường và tự làm những bài kiểm tra mà không cần đến sự trợ giúp. Nếu ta nhìn bài làm của bạn thì sẽ bị coi là “gian lận” và chịu phạt vì hành vi đó. Chúng ta được dạy rằng chúng ta phải có trách nhiệm với những thành tích cá nhân của mình.

Tuy nhiên, tính chất của công việc đã thay đổi, ngay cả trong những lĩnh vực đòi hỏi cao về chuyên môn. Vào năm 1920, hầu hết các nghiên cứu khoa học được công bố bởi các cá nhân; sang những năm 1950, điều đó đã thay đổi khi phần nhiều công trình được công bố bởi 2 đồng tác giả. Ngày nay, trung bình một công trình nghiên cứu có số tác giả nhiều gấp bốn lần trước đây. Nhiều nghiên cứu liên ngành được thực hiện hơn, với sự phối hợp của các nhà khoa học đến từ nhiều vùng địa lý khác nhau.

Sự thật là: Những công việc giá trị cao ngày nay được làm theo đội nhóm, đặc biệt khi càng nhiều khâu sản xuất được thay thế bởi tự động hóa. Những công việc của tương lai sẽ không còn tập trung vào những hiểu biết kiến thức hay tính toán con số, mà tập trung vào phối hợp giữa người với người để lên kế hoạch hoạt động cho những cỗ máy. Phối hợp nhóm sẽ dần trở thành một lợi thế cạnh tranh khi thế hệ trẻ ngày nay lớn lên và bắt đầu tham gia vào lực lượng lao động.

Khả năng phối hợp nhóm sẽ là một lợi thế cạnh tranh trong tương lai

Vì vậy, chúng ta không chỉ cần chú ý tới cách các con học tập và những thành tích trong trường lớp, mà còn cần chú ý tới cách chúng vui chơi, giải quyết mâu thuẫn, và cảm thông với người khác. Chúng ta đang nhận ra rằng, cần có sự cân bằng giữa tầm quan trọng của Kỹ năng nhận thức và Kỹ năng xã hội. Và trong khi các môn học ngày càng trở nên phức tạp với ứng dụng của công nghệ, những bài học quan trọng nhất có lẽ sẽ đến từ giờ ra chơi.    

Quan trọng hơn cả, chúng ta - những phụ huynh cần hiểu được rằng, trải nghiệm học tập của các con sẽ khác biệt so với những gì ta đã trải nghiệm trước kia. Thế giới mà chúng sẽ phải sống và làm việc trong đó sẽ còn phức tạp hơn rất nhiều.


Dựa theo bài viết “Don’t Teach Your Kid to Code. Teach Them to Communicate” của
Greg Satell.


Tags: Cha mẹ, cảm hứng, Dạy con, giao tiếp

Giao tiếp hiệu quả - Chìa khóa thành công trong công việc của tương lai

Những công việc của tương lai có thể chưa xuất hiện, nhưng chắc chắn rằng khả năng giao tiếp xã hội sẽ là phần không thể thiếu.

Giáo dục là cách chúng ta chuẩn bị cho tương lai. Theo quan điểm truyền thống, điều đó bao gồm trau dồi những kiến thức và kỹ năng, như năm nào các nhà thám hiểm tìm ra châu Mỹ, cho đến cách vận dụng các phép nhân-chia để giải một bài toán.

Ngày nay, các chương trình học đã thay đổi để phù hợp với thế giới hiện đại, thu hút học sinh hơn với những môn học như lịch sử văn hóa, tin học đại cương hay các ngôn ngữ lập trình. Tuy nhiên, những thách thức mà con cháu chúng ta sẽ phải đương đầu sẽ rất khác so với thế hệ hiện tại.

Rất nhiều kiến thức được dạy trong nhà trường sẽ không còn phù hợp vào lúc học sinh tốt nghiệp. Những công việc được coi là “có giá” sẽ đứng trước nguy cơ bị tự động hóa. Từ những lý do trên, chúng ta cần xem xét lại cách chúng ta chuẩn bị cho con cái cho tương lai sắp tới.


Thấu hiểu các Hệ thống

Những gì ở chúng ta được học ở trường vẫn cố định suốt những năm qua, và chúng ta được đánh giá dựa trên khả năng ghi nhớ những kiến thức đó. Nhưng tốc độ phát triển nhanh chóng của tri thức và công nghệ đồng nghĩa với việc những kiến thức tại trường lớp nếu không được cập nhật sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu.

"Để chuẩn bị cho tương lai, ta cần tăng cường khả năng học tập và thích ứng với sự thay đổi."

Công nghệ máy tính của tương lai cũng sẽ rất khác với những gì chúng ta biết ngày nay. Theo các nhà khoa học, máy tính của tương lai sẽ không còn dựa trên những số 0 và 1 của hệ nhị phân, mà sẽ dựa vào lý thuyết vật lý lượng tử, hay mô phỏng theo chính bộ não của con người.

Sự biến đổi không ngừng của các phát kiến công nghệ đòi hỏi thế hệ sau phải học tập, phát triển những kiến thức và kỹ năng phù hợp nếu không muốn bị bỏ lại phía sau. Những công việc mang tính lặp lại, như công nhân lắp ráp dây chuyền hay người phục vụ bàn sẽ bị nhanh chóng thay thế bởi robot trong tương lai. Vì vậy, điều cần thiết để chuẩn bị cho tương lai là phát triển khả năng học tập và thích ứng với sự thay đổi.


Sự Thấu cảm là Lợi thế của Con người

Không chỉ dừng lại ở những công việc mang tính lặp lại, những cỗ máy cũng đang dần thay thế con người trong những việc đòi hỏi kỹ năng cao, như phân tích y tế hay nghiên cứu về luật. Tuy nhiên, vẫn có những công việc mà con người không thể bị thay thế. Khả năng tiếp nhận và chia sẻ cảm xúc, duy trì quan hệ xã hội phức tạp, hay khả năng sinh sản, là một số trong nhiều trường hợp mà con người có thể phối hợp với nhau tốt hơn bất cứ cỗ máy nào.

Khi các cỗ máy thiếu khả năng liên hệ về mặt tình cảm, xã hội với con người, điều đó cũng có nghĩa rằng chúng sẽ không có khả năng thiết kế những sản phẩm hay dịch vụ để đem lại lợi ích và trải nghiệm tốt nhất cho con người. Tư duy thiết kế sẽ là một kỹ năng được săn đón những năm sắp tới, khi mà các quy trình sản xuất cơ bản đã được tự động hóa.

Một ví dụ cho sự thay đổi này là mạng lưới Internet chúng ta vẫn sử dụng hàng ngày. Trong giai đoạn đầu phát triển, Internet là lĩnh vực yêu cầu kỹ thuật rất cao. Bạn phải là một kỹ sư lập trình có trình độ mới có thể thiết kế và quản lý một website. Ngày nay, những trang web có thể được những học sinh cấp 3 tạo ra dễ dàng, và giá trị của một trang web cũng đến từ phần thiết kế giao diện sao cho phù hợp với trải nghiệm người dùng.


Khả năng Truyền đạt những Ý tưởng

Một xu hướng trong giáo dục ta thấy gần đây là sự chú trọng vào các môn học STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, và Toán). Sự thành thục trong những bộ môn này là cần thiết để học sinh hiểu hơn về thế giới xung quanh chúng. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều sinh viên tốt nghiệp từ các lĩnh vực STEM gặp khó khăn khi tìm những công việc tốt. Mặt khác, khả năng giao tiếp và truyền đạt ý tưởng ngày càng được đánh giá cao và được các tập đoàn lớn “săn đuổi”.

Một trường hợp điển hình là Amazon, một trong những tập đoàn sáng tạo và hiểu về công nghệ nhất thế giới. Một trong những yếu tố làm nên thành công là văn hóa viết (writing culture) của họ. Amazon tin vào tầm quan trọng của khả năng truyền đạt đến mức kỹ năng viết tốt là một phần thiết yếu để xây dựng một sự nghiệp ở công ty này.

Jeff Bezos - Giám đốc điều hành của Amazon

Ta sẽ hiểu rõ hơn vì sao khi xem xét mô hình kinh doanh của Amazon. Để làm ra những sản phẩm với tính năng vượt trội, các kỹ sư cần làm việc sát sao với bộ phận thiết kế, marketing, các giám đốc kinh doanh và rất nhiều người khác. Việc phối hợp rất nhiều các hoạt động khác nhau, đòi hỏi việc giao tiếp giữa các phòng ban phải rõ ràng, thông suốt, để tất cả cùng hướng đến mục tiêu tạo ra những trải nghiệm cụ thể và chất lượng tới khách hàng.

Cho nên, dù việc trau dồi kiến thức qua các môn học kỹ thuật như Toán và Khoa học rất quan trọng, học sinh cũng cần rèn luyện thêm khả năng truyền đạt qua các môn như Lịch sử, Văn học hay Triết học.


Phối hợp và Làm việc theo Nhóm

"Phối hợp nhóm sẽ dần trở thành một lợi thế cạnh tranh khi thế hệ trẻ ngày nay lớn lên và bắt đầu tham gia vào lực lượng lao động."

Việc học ở trường, theo truyền thống, vẫn đặt trọng tâm vào thành tích cá nhân. Học sinh phải tự ôn bài ở nhà, sau đó đến trường và tự làm những bài kiểm tra mà không cần đến sự trợ giúp. Nếu ta nhìn bài làm của bạn thì sẽ bị coi là “gian lận” và chịu phạt vì hành vi đó. Chúng ta được dạy rằng chúng ta phải có trách nhiệm với những thành tích cá nhân của mình.

Tuy nhiên, tính chất của công việc đã thay đổi, ngay cả trong những lĩnh vực đòi hỏi cao về chuyên môn. Vào năm 1920, hầu hết các nghiên cứu khoa học được công bố bởi các cá nhân; sang những năm 1950, điều đó đã thay đổi khi phần nhiều công trình được công bố bởi 2 đồng tác giả. Ngày nay, trung bình một công trình nghiên cứu có số tác giả nhiều gấp bốn lần trước đây. Nhiều nghiên cứu liên ngành được thực hiện hơn, với sự phối hợp của các nhà khoa học đến từ nhiều vùng địa lý khác nhau.

Sự thật là: Những công việc giá trị cao ngày nay được làm theo đội nhóm, đặc biệt khi càng nhiều khâu sản xuất được thay thế bởi tự động hóa. Những công việc của tương lai sẽ không còn tập trung vào những hiểu biết kiến thức hay tính toán con số, mà tập trung vào phối hợp giữa người với người để lên kế hoạch hoạt động cho những cỗ máy. Phối hợp nhóm sẽ dần trở thành một lợi thế cạnh tranh khi thế hệ trẻ ngày nay lớn lên và bắt đầu tham gia vào lực lượng lao động.

Khả năng phối hợp nhóm sẽ là một lợi thế cạnh tranh trong tương lai

Vì vậy, chúng ta không chỉ cần chú ý tới cách các con học tập và những thành tích trong trường lớp, mà còn cần chú ý tới cách chúng vui chơi, giải quyết mâu thuẫn, và cảm thông với người khác. Chúng ta đang nhận ra rằng, cần có sự cân bằng giữa tầm quan trọng của Kỹ năng nhận thức và Kỹ năng xã hội. Và trong khi các môn học ngày càng trở nên phức tạp với ứng dụng của công nghệ, những bài học quan trọng nhất có lẽ sẽ đến từ giờ ra chơi.    

Quan trọng hơn cả, chúng ta - những phụ huynh cần hiểu được rằng, trải nghiệm học tập của các con sẽ khác biệt so với những gì ta đã trải nghiệm trước kia. Thế giới mà chúng sẽ phải sống và làm việc trong đó sẽ còn phức tạp hơn rất nhiều.


Dựa theo bài viết “Don’t Teach Your Kid to Code. Teach Them to Communicate” của
Greg Satell.